Dalecy Kuzyni z Wielkopolski Foraj kuzoj el Grandpolio

Witryna genealogiczna Genealogia retejo

   Grabów nad Prosną

       Grabów, miasto, pow. Ostrzeszowski, nad Prosną i granicy Królestwa Polskiego, w dolinie urodzajniej, z bujnymi łąkami, o 17 km od miasta powiatowego; w r. 1875 miało 1687 mieszkańców; w r. 1871: 1650 mieszkańców, 185 ewangelików 1304 katolików. 161 żydów. Mieszkańcy trudnią się rolnictwem, hodowlą bydła i przemytnictwem, pomimo czujnej straży granicznej. Siedziba komisarza obwodowego. Komora pruska. Sąd okręgowy w Ostrzeszowie (Schildberg). Kościół parafialny katolicki należy do dekanatu ostrzeszowskiego; protestancki do diecezji ostrzeszowskiej; synagoga. Szkoła elementarna kilkuklasowa; 460 analfabetów. Lekarz praktyczny, apteka. Urząd pocztowy trzeciej klasy. Poczta osobowa do Ostrzeszowa. W r. 1811 miało 178 domów, 1441 mieszkańców. w r. 1837 1387 mieszkańców. W pobliżu było w pierwszej połowie wieku bieżącego kilka hut żelaznych; należało do hr. Anastazego Raczyńskiego, później przeszło w ręce niemieckie.
    Grabów był w dawnych wiekach położony w ziemi wieluńskiej, w województwie sieradzkim, miał starostę niegrodowego. Prócz fary, która dawniej należała do diecezji wrocławskiej, a teraz gnieźnieńskiej, jest jeszcze kościół i gmach poklasztorny franciszkański; klasztor obecnie używany głównie dla potrzeb szkolnych; poprzednio znajdował się w nim skład soli.
   Grabów był niegdyś własnością starożytnej rodziny Zarembów. W roku 1264 Beniamin Zaremba, hrabia na Grabowie, był wojewodą poznańskim, podług Niesieckiego; r. 1300 Jan Zaremba, dziedzic na Grabowie. kasztelanem kaliskim. Władysław Jagiełło nadał dopiero r. 1416 w Wiślicy wsi Grabów prawa miejskie magdeburskie, na prośby Marcina z Kalinowy Zaremby, kasztelana sieradzkiego, ówczesnego dziedzica. Zygmunt I r. 1531 i Jan Kazimierz r. 1649 potwierdzili ten przywilej. O staroście grabowskim Janie Zarembie metryka koronna pierwszy raz wspomina r. 1460. Odtąd starostwo grabowskie pozostało przy Zarembach aż do XVII wieku. Dopiero Jan Kazimierz oddał r. 1649 starostwo grabowskie i kopalnię żelazną Janowi Kazimierzowi Krasińskiemu, wojewodzie płockiemu, który ustąpił praw swych Urbańskim. Za Augusta II przeszło starostwo do Przebendowskich, Pokrzywnickich; za Stanislawa Augusta do książąt Radziwiłłów, a po okupacji pruskiej do hrabiego Raczyńskiego.
    Pod miastem wznosi się kopiec, gdzie według lustracji starostwa z r. 1628, wznosił się zamek w kwadrat budowany nad samą Prosną; do zamku wiódł most z poręczami i brama dwoista; ku kościołowi farnemu drugi prowadził most. Za Jana Kazimierza Szwedzi zupełnie zamek zburzyli, tak, że prawie śladu nie masz. Podzamcze, czyli rezydencja starosty, było z drzewa kostkowego budowane. Klasztor franciszkański był erekcyi Władysława IV z r. 1635.

(ze Słownika geograficznego Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, Tom II, Warszawa 1881)

Aktualigo: oktobro 2004			Kodado / encoding: Unikodo UTF-8
Update: October 2004			© Copyright by „Worsten“ 2003