![]() |
Foraj Kuzoj el Galicio |
Genealogia retejo |
|
Laŭtema indekso / Thematic index:: eo:
Esperanta versio •
cs: Česká verze •
de: Deutsche Version •
en: English version •
es: Versión española •
fr: Version
française •
it: Versione italiana •
pl: Wersja polska• ua:
Українська версія |
![]() |
Lwów
Ze słownika geograficznego Królestwa
Polskiego |
![]() |
|
Galicio |
Lwów / Львів |
• Nazwy, położenie, granice, rozległość i części miasta
• Układ pionowy. Geologiczne stosunki okolicy miasta Lwowa
• Hydrografia
• Klimat
• Flora i fauna
• Ludność
• Przemysł
• Handel
• Kościoły i klasztory
• Szkoły
• Biblioteki. Muzea. Archiwa. Czasopisma
• Stosunki sanitarne
• Zarząd miasta
• Władze i urzędy
• Stowarzyszenia
• Zakłady dla podniesienia kredyty, rolnictwa. handlu i przemysłu. Zakłady
dobroczynne
• Najważniejsze zdarzenia dziejowe
• Warownie miasta. Jurydyki. Herb miasta
• Budynki ważniejsze. Archeologiczne zabytki
• Bibliografia
Najważniejsze zdarzenia dziejowe
Niepoślednie stanowisko zajmował Lwów w rzędzie miast Rzeczypospolitej, skoro w przywileju Jana Kazimierza z r. 1661 nazwano go „ornamentum munimentumque primarium totius Russiae, ore totius regni“, a w paktach konwentach Augusta II wspomniano o nim jako o ostatniej zasłonie i „antemurale” krajów „et totius christianitatis“. Jakoż Lwów należy do rzędu miast, które przy każdej sposobności składały dowody niezachwia- nej wierności. Nieszczęścia, jakie spadały na państwo, na dom królewski i na miasto, ścieśniały coraz bardziej węzeł łączący miasto z państwem i podnosiły polityczne znaczenie miasta. Dzieje Lwowa dzielimy na 3 okresy: I ruski, od założenia miasta do 1340; II polski, od 1340 do 1772; III austriacki, do naszych czasów.
Miasto Lwów założył
prawdopodobnie król Daniel między r. 1250 a 1259, jako warownię przeciw
Tatarom i mieszkanie swego następcy ks. Lwa. Co do
miejsca, na którem stała ta pierwsza osada, istnieją tylko domysły. Wagilewicz
(Kółko rodzinne 1860 str. 111 „Początki Lwowa“) mniema, że leżała ona tam,
gdzie dziś leży wioska Zniesienie, nazwana tak od cerkwi Woznesenia. Zdanie to
podzielał dawniej także Szaraniewicz („Starodawnyj Lwiw wit r. 1250 do 1350,“
Lwów 1861). W rozprawce: „Hde stojaw perwistnyj korolem ruskim Daniłom dlia
syna swojeho Lwa zbudowanyj Lwow“ (Geogr. istor. Stat., Lwów, 1875 st. 24)
postawił Szaranicwicz inną, zdaniem naszem mniej trafną hipotezę, wedle której
pierwotny, staroruski Lwów stał za Krzywczycami, naprzeciw
Kamienopola, a mianowicie zamek sam na Czartowskiej Skale (ob. Lesienice),
osada zaś na wyżynie, wzniesionej nad Pełtwią u podnóża tej skały i obok niej.
Pierwszą historyczną wzmiankę o tym pierwotnym grodzie znajdujemy w wołyńskiej
letopisi, gdyż pod r. 1259 czytamy z powodu pożaru Chełma: „Taki zaś był
płomień, że we wszystkich stronach widzianą była łuna, jakoż i ze Lwowa
patrzący po polach bełzkich widzieli łunę od promieni wielkiego ognia.“
Pierwsza ta osada istniała tylko do r.1261; pod tymże rokiem bowiem czytamy w
tej samej letopisi, że z rozkazu Batuchana w obecności
temnika tatarskiego Burondaja Lwów został zburzony. "Lew rozmeta Daniłów i stożek,
otto leże posław Lwow rozmeta“. Atoli książęta ruscy
nie porzucili pierwszej swej myśli wybudowania w tej, przez samą naturę
ufortyfikowanej okolicy twierdzy i schronienia dla siebie i swych skarbów. We
22 lat po zniszczeniu pierwotnej osady stanął Lwów znowu. Czytamy bowiem we
wspomnionej kronice pod r. 1283 z powodu zatrzymania się wracającego z wyprawy
pod Sandomierz temnika tatarskiego Telebuchy o Lwowie: „Pojde nazad na Lwowu
zemliju, na horod, na Lwow. I stojucze na Lwowie zemlije dwie nedilie
kormiacześ ne wojujucze i ne dedachut ni iz horoda wyliezti w zażitije, kto że
wyjechaszet iz horoda, owy izbiwasza a druzii pojmasza,
a inzi i złupiwszy puszczachu nahy ,“ a na innem miejscu pod r. 1287 znowu:
"A Mestisława powiedasza, oże poszeł z Tełebuhoju na Lwow." Z miejsc tych
wynika, że Lwów został odbudowany po tem pierwszem zburzeniu na nowo,
prawdopodobnie przez ks. Lwa, syna, Daniela, i że był ufortyfikowany. Że Lwów.
był obronny wówczas, świadczy także dokument Kazimierza Wielkiego z r. 1352
(Ak. gr. II, str. 1), gdzie wzmianka o Berchtołdzie, wójcie prawa niemieckiego
we Lwowie, któremu ks. Lew nadał na własność wieś i młyn. Co się jednak stało
potem, czy spłonął, lub został znowu zburzony, kiedy kronika lit. ruska
(Wagilewicz w Ak. III, 43 w przypisku) podaje, że Trojden, w. ks. litewski,
posłał syna swego Rymonta do Lwa Mścisławicza, który założył gród Lwów „w imia
swoje,“ tego nie wiemy. Ten po raz drugi zbudowany Lwów ruski leżał pod Łysą
górą na dzisiejszem Krakowskiem-Przedmieściu i opierał się o zamek wyższy na
Łysej górze i zamek niższy na wzgórku pod tą górą, z kaplicą św. Jana
Chrzciciela (dziś kościołek łac.), gdzie dzisiejszy "plac rybi" tworzył rynek,
Wedle obu tych zamków Rusini, którzy stanowili główną część ludności,
pobudowali wiele domów. Obok nich osiedli Ormianie; mieszkali i Tatarzy, a
najbogatsi byli mniej liczni Niemcy. Na dalszych przedmieściach, przy
rozrzuconych cerkwiach, śród sadów i ról, ...
cdn
|
Aktualigo: marto 2005 |
|
Kodado / encoding: Unikodo UTF-8 |
|
|
Update: March 2005 |
Please write to Worsten |
© Copyright by „Worsten“ 2003 |